İbn Haldûn'un İslâm Medeniyeti'ne dair açıklamaları, bilimsel nitelikli bir tarif olmakla beraber daha ziyade İslâm Medeniyeti'nin ifade ettiği manaya, öze ve dayandığı esaslara dairdir.

İbn Haldûn'un açıklamaları, İslâm'ın başlangıcından 800'lü (M. 1400) yıllara kadar olan devreyi kapsar. İbn Haldûn, coğrafî bakımdan Hicâz, Şâm, Irâk, Kuzey Afrika ve Endülüs'ü, siyasî bakımdan Hulefâ-yi Râşidîn, Emevî, Abbâsîler ile Kuzey Afrika ve Endülüs'teki devletleri merkeze almış ve bunlar üzerinde yoğunlaşmıştır.

Mukaddime'de tevhîd ilkesi hiç ihmal edilmemiştir. Bazı fasılları tevhîd konusuna ayrılmakla birlikte, her fasılda ve fasılların sonlarında tevhîdi ifade eden ayetlere, hadîslere, özdeyişlere ve tevhîde dair tesbitler içeren başka cümlelere yer verilmiştir. İbn Haldûn'un bu tutumu, ilimlerin nihâî gayesi konusundaki İslâm'ın anlayışını yansıtır. Çünkü İslâm'da ilimlerin üstünlüğü, konusuna ve hedefine bağlı olduğu gibi ilimlerin özü ve nihaî gayesi de Allah'ı tanımaktır (ma'rifetullah). Bu sırrın tam çözülmesi ise hâdis olan eserden, Kadim Müessir'e/Yüce Allah'a istidlâl yoluyla olur. Yüce Allah: "Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler (yani tanısınlar) diye yarattım" (ez-Zâriyât Sûresi, 51/56) buyurmuştur.ISBN :  978-975-574-583-1