Felsefe ile gelenek arasında nasıl bir ilişki var? Felsefe yapmak için bir geleneğe sahip olmalı mıyız? Bu topraklara özgü bir felsefî geleneğimiz var mı? Şayet böyle bir geleneğe sahipsek bu geleneğin mahiyeti ne? Halihazırda bu gelenekle nasıl bir ilişkimiz var ya da nasıl bir ilişkimizin olması gerekiyor? Dilin yerelliği ve sınırlılığı ile felsefenin evrenselliği arasındaki ilişki nasıl yorumlanmalı?
Bu kitap, kuruluşundan bu yana faaliyetlerinde felsefenin önemli bir yere sahip olageldiği Bilim ve Sanat Vakfı’nda Medeniyet Araştırmaları Merkezi bünyesinde biraraya gelen felsefe tâlibi bir grup insanın öncülüğünde Mayıs 2008-Haziran 2009 tarihleri arasında yukarıdaki sorular çerçevesinde gerçekleştirilen yedi oturumluk bir toplantı serisinin ürünüdür.
Felsefe Söyleşileri 1
TÜRKİYE’DE/TÜRKÇEDE FELSEFE ÜZERİNE KONUŞMALAR
İsmail Kara
Ş. Teoman Duralı
Ömer Naci Soykan
Doğan Özlem
Zeynep Direk
Ahmet Arslan
İhsan Fazlıoğlu
Hazırlayan M. Cüneyt Kaya
Yayına Hazırlık Mustafa Demiray
Tasarım/Kapak Salih Pulcu
ISBN 978-975-6614-79-2
Barkod 9789756614792
Birinci Basım Aralık 2009
Dağıtım Ocak 2010
Karton kapak, 3. Hamur
472 sayfa, 13 x 22
SUNUŞ
Felsefe ile gelenek arasında nasıl bir ilişki var? Felsefe yapmak için bir geleneğe sahip olmalı mıyız? Bu topraklara özgü bir felsefî geleneğimiz var mı? Şayet böyle bir geleneğe sahipsek bu geleneğin mahiyeti ne? Halihazırda bu gelenekle nasıl bir ilişkimiz var ya da nasıl bir ilişkimizin olması gerekiyor? Dilin yerelliği ve sınırlılığı ile felsefenin evrenselliği arasındaki ilişki nasıl yorumlanmalı? Türkiye’de Türkçe kaleme alınan felsefe bu sorular açısından nasıl bir konumda?
Bu ve benzeri sorularla ilgilenmek, zorunlu olarak, felsefenin mahiyeti, İslam felsefesinin anlamı, Osmanlı döneminde felsefî bir faaliyetin bulunup bulunmadığı, bu bağlamda Osmanlı-Türk modernleşmesinin nasıl ele alınabileceği, Cumhuriyet dönemi dil, kültür ve eğitim politikaları, hakikat algısı/algıları, felsefe yapma konusunda diller arasında bir üstünlük sıralamasından bahsedilip bahsedilemeyeceği vb. pek çok çetrefil meseleyle karşı karşıya bırakıyor bizi.
Elinizdeki kitap, kuruluşundan bu yana faaliyetlerinde felsefenin önemli bir yere sahip olageldiği Bilim ve Sanat Vakfı’nda Medeniyet Araştırmaları Merkezi bünyesinde biraraya gelen ve yıllar içinde azımsanamayacak bir sayıya ulaşan felsefe tâlibi bir grup insanın öncülüğünde Mayıs 2008-Haziran 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilen bir toplantı serisinin sonucu olarak ortaya çıktı. Yedi oturumdan oluşan bu toplantı serisinde şu iki sorunun cevabını aradık:
a) Dil ile düşünce arasındaki ilişkinin mahiyeti nedir?
b) Felsefenin evrensel niteliğiyle; Türk, İngiliz, Alman, Amerikan, İran felsefesi vb. kültür ya da milliyet zemininde tanımlanan felsefî faaliyetler arasında ne tür bir ilişki vardır?
Sözkonusu meseleleri tartışmak üzere bu alanlardaki çalışmalarıyla tanınan yedi kıymetli isimle gerçekleştirilen toplantıların iki özel liği bilhassa belirtilmelidir: Birincisi, toplantıların sadece önceden belirlenmiş sınırlı sayıdaki davetlinin katılımına açık oluşu; ikincisi ise konuşmacının tespit edilen kitap ve makalelerinin okunmasının şart koşulması (bu kitap ve makalelere dair künye bilgilerini her oturumun ilk sayfasındaki dipnotlarda bulabilirsiniz). Yedi oturum boyunca sıkı bir şekilde takip etmeye çalıştığımız bu iki şart, Türkiye’nin önde gelen felsefecilerinin, bir kısmı yukarıda sıralanan meselelere dair görüşlerini açık yüreklilikle ortaya koymasına ve ilgili bir katılımcı grubunun bu düşünceler etrafında kıyasıya bir tartışma yürütmesine imkân sağladı. Tek konuşmacının bulunduğu bu oturumlarda, konuşmacılar, katılımcılar tarafından okunmuş olan çalışmaları çerçevesinde yukarıda belirtilen iki temel soruya dair görüşlerini paylaştı ve ardından katılımcıların sorularıyla tartışmalar daha da zengin bir hale geldi.
Kitapta soru ve yorum sahiplerinin isimlerine yer verilemese de toplantının seyrini şekillendiren bütün soru ve yorumların metne dâhil edilmesi konusunda azamî özen gösterildi. Toplantı çözümlerinin yayını aşamasında da konuşmacılar, kendi metinlerinde gerekli gördükleri düzeltme ve eklemelerde bulunarak elinizdeki metnin ortaya çıkmasına büyük katkı sağladılar. Bu vesileyle davetimize icabet ederek bu toplantı serisinin gerçekleşmesinde en önemli paya sahip olan, toplantı çözümlerini okuyarak düzeltme zahmetinde bulunan ve bu konudaki kimi zaman “usandırıcı” bir hal alan takibimi hoşgörüyle karşılayan İsmail Kara, Ş. Teoman Duralı, Ömer Naci Soykan, Doğan Özlem, Zeynep Direk, Ahmet Arslan ve İhsan Fazlıoğlu’na müteşekkirim.
Toplantıya katılan muhibbân-ı felsefeye ne kadar teşekkür edilse az; onlar sayesinde toplantılar verimli bir tartışma zeminine dönüştü. Özellikle İshak Arslan, Erdal Yılmaz, Eyüp Süzgün, Cahid Şenel, Kübra Şenel, Abdullah Yormaz, Selim Değirmenci, Selami Çalışkan, M. Ali Çalışkan, Yaylagül Ceran, Sümeyye Parıldar ve Hümeyra Karagözoğlu’nun kıymetli katkıları olmasaydı bu toplantıları başarılı bir şekilde gerçekleştirmek mümkün olmazdı. Değerli fikirleri ve bu süreçteki can u gönülden yardımlarından dolayı kendilerine teşekkür borçluyuz. Son olarak, bu verimli toplantıda ortaya konan görüş ve tartışmaların, daha geniş bir ilgili çevresinin bilgi ve değerlendirmesine sunulması için yayına dönüştürülmesi konusundaki ısrarları dolayısıyla bu kitap bir anlamda varlığını Sami Erdem’e borçludur; kendisine müteşekkirim. Nihayet, kitabın yayını için destek ve ilgilerini esirgemeyen Mustafa Demiray ’ın şahsında Küre Yayınları yönetici ve çalışanları ile tasarımı gerçekleştiren Salih Pulcu’ya teşekkür ederim.
Türkiye’de ve Türkçede felsefe yapmaya mütevazı bir kayıt düşmenin mutluluğuyla…
M. Cüneyt Kaya
